Dalvík – New York

Fyrripart marsmánaðar löggðumst við Árgerðisfeðgar í víking og héldum vestur um haf. Stefnan var tekin á Kennedy flugvöll í New York. Með í för var frændi okkar og vinur Birgir Ólafsson, betur þekktur sem Biggi í Tölvulistanum. Það var snemma á þessu ári að sú hugmynd kviknaði hjá ungu mönnunum í hópnum að leita skildi allra mögulegra og ómögulegra leiða til að upplifa á eigin líkama tónlistarsýninguna “Queen + Paul Rodgers”. Það þarf líklega ekki að hafa fleiri orð um það að hljómsveitin Queen er vægast sagt í miklu uppáhaldi hjá drengjunum og hvað getur ekki gerst þegar goðadýrkunin nær valdi á gerðum manna. Við fjölskyldan erum svo heppin að eiga vinafjölskyldu sem býr í New Jersey og þegar ljóst var að tónleikar á New York svæðinu voru á dagskrá “Queen + Paul Rodgers”, þá var ekki aftur snúið. Ég kem með var það fyrsta sem kom fram á varir mínar þegar Bjarni sagði mér frá þessari áætlun þeirra félaga. Haft var samband við tengiliði okkar í New Jersey sem glöddust yfir þessari frétt og tók frúin Sara að sér að útvega miða. Seinna kom í ljós að hún hafði svo sannarlega unnið heimavinnuna sína.

Fimmtudaginn 9. mars sátum við svo kapparnir 3 í bíl Söru í miðri hraðbrautaþvælunni á leið yfir Manhattan í átt að heimili þeirra hjóna í Saddle Brook. Mike, Sara, Eric og Rebekka höfðu undirbúið komu okkar umfram allar væntingar og við tóku dagar mikilla rannsókna og túrista ferða um svæðið. Því má skjóta inn að Bjarni hefur í tvígang dvalið um tíma hjá fjölskyldunni í tengslum við æskulíðsstarf þjóðkirjunnar.

Einn dagur var tekin til skoðunar á miðborg New York. Lyftur teknar upp á efstu hæð í Empire State byggingunni. Eitthvað hátt í 90 hæðir. Þar gafst góður kostur til að fá yfirsýn yfir alla Manhattan. Borgarbókasafnið i New York er þar í greindinni og litum við þar við á leiðinni að Time Squere. Bókasafnið var aðal vettvangur atburðanna í kvikmyndinni Ghost busters, sem flestir þekkja. Við urðum líka að fara örlítið um Central park og í leikhús. Maður skilur betur þegar maður upplifir öll háhýsin mannfjöldann og þrengslin hversu nauðsynlegt það er fyrir mannfólkið að hafa afdrep eins og Central park mitt í öllu traðakinu. Þó það sé hjákátlegt í samanburði við kyrrðina á bökkum Svarfaðardalsár.

Annar dagur var tekin í down town á Manhattan. Þar er miðstöð viðskipa heimsins, Wall Street og magnþrungið skarð í bæjarmyndina þar sem tvíburaturnarnir stóðu áður. Ólýsanlegar tilfinningar fara um mann þegar staðið er við tóftirnar og maður virðir fyrir sér aðstæður. Hvílík stærð og hvílíkar hamfarir hafa þarna átt sér stað. Sjá má gat í jörðina sem nær þrjár hæðir niður. Langt niður fyrir sjávarmál. Á botninum má sjá hvernig byggt hefur verið til bráðabyrgða yfir neðanjarðarlestina. Neðst á Manhattan er upphaf Broadway strætisins sem nær upp allan skagann og sker 7. breiðstræti þar sem hið þekkta Time Square er.

Þriðji Manhattan dagurinn var ekki síður spennandi þegar við fórum og skoðuðum Interpid sjó- loft- og geimsafnið. Staður sem engin ætti að láta fram hjá sér fara sem þarna á leið um. Þann daginn slóst í för með okkur faðir Söru sem er öllum hnútum kunnugur í hersjómennsku og í okkar augum stríðshetja mikil.

Ekki var látið hjá líða að líta í verslanir við og við á meðan á dvöl okkar stóð enda ein stærsta verslunarmiðstöð á austurströndinni í göngufæri frá dvalarstað okkar. Okkur var sagt að á þessu svæði færi fram mesta smásöluverslun í Bandaríkjunum og allir vildu koma sér hér fyrir til að fá hluta af kökunni. Ekki að furða þó maður upplifi svæðið sem eitt alsherjar kerfi umferðamannvirkja. Margar freistingar sóttu að manni í öllu ódýra geisla- og DVD diskaúrvalinu og vörðumst við fimlega. Engin mannlegur máttur gat þó stöðvað þann gjörning að forláta svört kúrekastígvél skiptu um eiganda og eiga þau örugglega eftir að troða íslenska grund.

Queen + Paul Rodgers

Nú víkur sögunni að því sem var tilgangur ferðarinnar. Sjálfir tónleikarnir. Eins og fram hefur komið þá voru okkur tryggðir miðar og síðdegis sunnudaginn 12. mars var lagt af stað til Long Island og stefnan tekin á gríða stórt fjölnota íþrótta og samkomuhús. Okkur leið eins og kóngum. Mike var bílstjóri enda hafði hann áhuga á að vera með þessum vitleysingum sem komnir voru frá Íslandi til að heyra og sjá eldgamla hljómsveit sem minna en helmingur meðlima var orginal. Hann er líka gamall rokkari sjálfur og vinnur sem kerfisfræðingur í fjármálageiranum í háhýsum New York. Eitthvað eiga menn sameiginlegt. Ég hafði gengið nokkuð á Mike með það hvar við yrðum staðsettir í húsinu. Auðvitað væri betra að vera í aðstöðu til að komast sem næst herlegheitunum. Hann færðist alltaf undan og gaf í skin að líklega yrðum við aftast upp undir þaki. Hvað um það. Spennan sem lá í loftinu í höllinni hafði þegar náð tökum á okkur svo ekki hefði skipt neinu máli hver örlög okkar yrðu, bara ef okkur tækist að vera vitni af sýningunni. Glottið jókst á andliti Mike þegar hann leiddi okkur alltaf lengra og lengra í átt að sviðinu. Glaðhlakkalegur eldri maður bauð okkur svo til sætis á 3. bekk! 3. bekkur þykir kannski heldur framarlega í Ungó en ykkur er óhætt að trúa því að 3. bekkur á svona samkomu er mikils virði. Húrra fyrir Söru.

Sviðið var gríðarstórt. Brautum hafði verið komið fyrir út frá miðjunni til beggja hliða og ein fram í salinn. Hetjurnar hlupu svo eftir þessum brautum eins og popparar gera til að sýna sig fyrir aðdáendum. Menn kunna sitt fag. Í loftinu yfir og til hliðar við sviðið var ógurleg flækja af ljósum og hátalarastæðurnar margir fermetrar báðu begin ofan við sviðið. Sjónvarpsskjáir, nokkrir metrar í þvermál sitthvoru megin og beint fyrir framan okkur bassa keila um 4 m2, ætla ég. Spennan jókst og klukkan nálgaðist 8. Úr hátölurunum hljómaði gæðarokk frá hljómsveitinni AC/DC á góðum styrk. Allt í einu glumdi við kraftmikið Queen gítar sound. Tjaldið féll í orðsinns fyllstu merkingu. Opnunar lagið var “Bautiful day”. Þar með var allt sett í gang. Þvílíkt “show”. Krafturinn mikill og hljómurinn fullkominn. Óneitanlega fann maður fyrir loftstraumnum frá bassakeilunni. Muniði! Í fimm metra fjarlægð. Geggjað!

Þeir eru flottir þessi gömlu jálkar. Brian May lítur alveg eins út og á gömlu plötuumslögunum en Roger Taylor er eldri að sjá. Snaggaralegur hvíthærður kall. Í hljómsveitinni voru auk þeirra hljómborðsleikarinn Spike Edney og gítarleikarinn Jamie Moses sem fór á kostum í einvígum við Brian. Bassaleikarinn var Danny Miranda. Mikill fagmaður með tóbaksklút á hausnum. Allir þessir kallar eru í fremstu röð tónlistamanna heimsins og hafa starfað með þeim allra þekktustu. Ekkert til sparað þar. Inn á sviðið stekkur sprækur náungi með hljóðnema í annarri hendinni og statífið í hinn sem hann sveiflar af miklu öryggi í hringum sig. Söngurinn flottur, fylltur og ekki of skrækur. Alvöru rokkari. Gaurinn er Paul Rodgers. Forsprakki hljómsveitarinnar Bad Company.

Mikið hefur verið skeggrætt um hvort Queen gætu tekið upp þráinn aftur eftir fráfall Freddie. Sitt sýnist hverjum og skiptast menn í tvo hópa hvað það varðar. Haft er eftir Brian May að þeir Brian og Roger hefðu gert nokkrar tilraunir og reynt fyrir sér með ýmsum staðgenglum Freddie en aldrei verið sáttir. Svo var það á afmælishátíð gítarframleiðandans Fender sem haldin var á Wembley, að Brian May og Paul Rodgers hittust. Segir Brian að þegar þeir fluttu saman lagið “Allright now” þá hafi eitthvað smollið saman og hann var sannfærður um að Paul var sá sem þeir leituðu að. Þeir lögðu upp í þessa tónleikaför sem “Queen + Paul Rodgers”. Engin tilraun er gerð til að líkja eftir Freddie Mercury á nokkurn hátt. Lögin fá að njóta sín. Gítarsándið hann Brian er til staðar í allri sinni stærð og trommubreikin hanns Roger klikka ekki. Ef kjuði rennur honum úr greipum þá er hann snöggur að krækja í nýjan. Paul syngur megnið af dagskránni en Brian og Roger eiga líka sínar innkomur. Grunar mig að einhver lagana séu flutt í lægri tóntegund en upprunalegu útgáfurnar þegar Freddie leiddi sönginn. Maðurinn var líka einstakur.

Á eftir “Beautiful Day” komu “Reaching Out”, “Tie Your Mother Down” og “Fat Bottomed Girls”. Algjör skrautsýning fyrir augu og eyru. Minn fékk pínu fyrir hjartað þegar svo hljómaði upphafið af “I Want To Break Free”. Brian spilaði sólóið fræga lýtalaust sem undirritaður þvældist margoft í gegnum á sínum tíma á Roland Synthesizer. Gamanið heldur áfram. Splúnku nýtt lag “Take Love” og “Crazy Little Thing Called Love” strax á eftir. Þá var Paul komin með gítar um hálsinn. Enhverja gegnsæa gítargrind sem hljómaði samt eins og kassagítar. Mikil er tæknin.

Eitt af mörgum mögnuðum augnablikum kvöldsinns hófst næst. Brian May sat fremst á brautinni sem lá fram í salinn með 12 strengja kassagítar og spilaði og söng “Love Of My Life”. Hann minntist Freddie nokkurra orða og salurinn tók undir í söngnum. Þessu er ekki hægt að lýsa.

“Hammer to fall” var næst og svo fór aftur um Árgerðis bóndann. Þekkti hann ekki aftur gamalt uppáhaldslag frá því hann var á Laugum eða jafnvel fyrr. Ótrúlegt! Bad Company gaurinn að syngja fyrir hann “Feel Like Makin Love”. Þetta átti hann þá eftir. Að þessari óvæntu uppákomu lokinni hófst trommusóló. Hvað er Queen án Roger Taylor. Maðurinn hefur engu gleymt. Manni verður bara hugsað til margra jafnaldra hanns sem maður þekkir. Guð minn góður. Hann var ekki af baki dottin heldur sviftir sér strax í lagið “I'm In Love With My Car”. Ekkert smá flott rödd! Skyndilega dettur allt í dúnalogn. Ljós og reykur fylla sviðið. Út úr kófinu gengur Brian May. Baklýsingin lýsir upp mikið krullað hárið svo það er engu líkara en að hann sé með geislabaug. Hann rennir sér svo í þvílíkt gítarsólo. Eitt með öllu. Hleypur fram og aftur og treður pedala þegar hann á leið hjá þeim. Sólóið leiðir inn í lagið “Last Horizon”. Salurinn trillist. Þetta er ekki hægt. Jú tæknin er með ólíkindum eins og maðurinn sagði.

Þetta er ekki búið. Nú kemur Paul Rodgers upp úr sviðinu og situr við píanó. Hann syngur og spilar lögin “Bad Company” og “Can't Get Enough”. Hvoru tveggja Bad Company lög. Félagar hanns í hljómsveitinni standa öruggir með honum í flutningnum. Gott innlegg og þétt. Næst á dagskránni voru lögin “Another One Bites The Dust” og “Dragon Attack”. Stemmingin er að ná hámarki. Félagar mínir syngja hástöfum, enda kunna þeir alla textana.
Ég verð að skjóta inn í einu smáatriði okkur skallapoppurum til hughreystingar. Víða á sviðinu var komið fyrir tölvuskjám sem vísuðu að listamönnunum. Á þessum skjám rúlluðu svo söngtextarnir. Kannast maður við vandamálið?
Aftur svífa englar um. Roger Taylor röltir um með hljóðnemann og syngur “These Are The Days Of Our Lives”. Maður gat ekki tára bundist þegar “video klipp” birtust af Freddie á stórskjá á miðju sviðinu. Örugglega hápunktur kvöldsinns.

Kveikjarar eru ekki lengur notaðir til að auka á stemminguna á samkomum sem þessum. Nú er tími farsíma. Litlar bláar ljóstýrur glitruðu í salnum frá skjáum farsímana. Næst var okkur boðið upp á “Radio Ga Ga” sem allir klöppuðu með og svo magnaða útfærslu á “The Show Must Go On”.

Mikil gæsahúð. Á stórskjánum á sviðinu! Var ekki Freddie Mercury mættur við flígilinn og hefur “Bohemian Rhapsody”. “I don’t wanna die!” söng hann. Enn meiri gæsahúð. Hljómsveitin á sviðinu fylgir með hljóðsporinu á myndbandinu. Í sólókaflanum kemur hljómsveitin inn á fullum krafti og Brian hakkar í sig sólóið. Paul Rodgers brýst fram og tekur við af Freddie og klárar lagið. Flott gert og magnað. Þetta atriði er reyndar umdeilt. Finnst sumum að ekki eigi að sýna gömul myndbönd á tónleikum. Mér fannst þetta ótrúlega vel til fundið og frábær lausn. Var mikið búin að spá í hvernig þeir ætluðu að snúa sér út úr þessu lagi. Nú hlítur þessu að fara að ljúka. Hvað er hægt að biðja um meira. Um tvær klukkustundir liðnar og mennirnir hafa hamast nánast óslitið. Ekki alveg. “We Will Rock You” fáum við á fullu blasti og svo lagið sem má segja að hafi komið þessu af stað. “All Right Now”. Aftur fór sælustraumur minninga unglingsárana um bóndasoninn. Paul Rodgers er bara helvíti góður og sannfærandi. Hann kann að vera poppari. Hvernig væri að ljúka þessu með “We Are The Champions”. Mállausir fá málið og heyrnarlausir fá örugglega heyrn. Veit ekki með blinda, en nú var ég farinn að syngja eins hátt og ég gat. Úff. Þvílíkar adrenalín gusur fóru um líkamann. Mikið klapp og fagnaðarlæti og svo allt hljótt.

Þetta var það. Mér leið eins og maður hafi sjálfur verið á sviðinu. Spennan slaknar og hugurinn hamast við að melta þennan stóra skammt af upplifun. Það er broslegt til þess að hugsa hvað það kemur manni alltaf skemmtilega á óvart hvað “live” upplifun er mögnuð. Við erum svo vön fyrirfram unnu efni í ljósvakamiðlunum og á ýmsum miðlum nútímans, að við áttum okkur ekki á hvað í raun og veru liggur að baki. Gerum meira af þessu!

Ari Baldursson

Árgerði